Skala problemu oszustw na rynku nieruchomości

Z roku na rok przybywa przypadków oszustw na rynku nieruchomości. Cyberprzestępcy coraz sprawniej podrabiają ogłoszenia, tworzą fałszywe tożsamości i wyłudzają pieniądze od nieświadomych kupujących i najemców. Policja szacuje, że straty z tytułu oszustw nieruchomościowych sięgają setek milionów złotych rocznie.

Najczęstsze schematy oszustw

Fałszywe ogłoszenia najmu

Sprawca zamieszcza atrakcyjną ofertę najmu (zazwyczaj poniżej rynku "bo właściciel za granicą"), pobiera kaucję i zadatek, po czym znika. Klucze albo nie istnieją, albo mieszkanie jest wynajęte komuś innemu.

Sprzedaż cudzej nieruchomości

Rzadkie, ale zdarzają się przypadki posługiwania się sfałszowanymi pełnomocnictwami lub tożsamościami w celu sprzedaży mieszkania, do którego sprawca nie ma praw.

Flipy na skradzionej tożsamości

Oszust uzyskuje dane osobowe właściciela i zaciąga hipotekę lub sprzedaje nieruchomość bez wiedzy właściciela.

Jak rozpoznać podejrzaną ofertę?

  • Zbyt niska cena — poniżej 20% średniej rynkowej to prawie zawsze pułapka
  • Sprzedający/wynajmujący za granicą — prosi o przelew przed pokazaniem mieszkania
  • Pośpiech — "muszę sprzedać do jutra", "mam innych zainteresowanych"
  • Odmowa spotkania — chce tylko przelewu, nie chce się spotkać
  • Płatność tylko przelewem na zagraniczne konto lub kryptowaluty
  • Zdjęcia skradzione z internetu — sprawdź przez wyszukiwanie obrazem Google

Jak się chronić?

Przy wynajmie

  • Zawsze sprawdź, czy osoba podpisująca umowę jest właścicielem (KW)
  • Spotkaj się osobiście, obejrzyj mieszkanie
  • Nigdy nie płać kaucji bez podpisanej umowy
  • Umowa na piśmie, podpisana osobiście

Przy zakupie

  • Sprawdź tożsamość sprzedającego (dowód osobisty + wpis w KW)
  • Weryfikuj dokumenty nieruchomości przez notariusza
  • Nie płać całości ceny przed aktem notarialnym
  • Korzystaj z escrow lub rachunku powierniczego przy dużych transakcjach

Bezpieczne platformy i pośrednicy

Korzystaj z renomowanych portali ogłoszeniowych (takich jak osiedlo.pl), które weryfikują ogłoszenia i umożliwiają bezpieczne transakcje. Agenci nieruchomości z licencją PFRN są związani etycznym kodeksem zawodowym.

Co zrobić, gdy padniesz ofiarą oszustwa?

  1. Natychmiast zgłoś na policję
  2. Zbierz wszystkie dowody (maile, SMS-y, przelewy)
  3. Skontaktuj się z bankiem — możliwe odwołanie transakcji
  4. Zgłoś do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK)